Ο ομφαλός της Γης

Του Μανώλη Βασιλάκη*

 

To παρακάτω κείμενο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Ε.Φ.» του Ελληνικού Φεστιβάλ που μόλις κυκλοφόρησε.

Ο σατιρικός στίχος «Ιππεύω την υφήλιον / και κυνηγώ τον ήλιον / περιορών τα άστρα» του Ηλία Τανταλίδη είναι λίγος για να εκφράσει την επαφή με την παγκόσμια πραγματικότητα και τη μεγάλη ιδέα που έχουν για τον εαυτό τους οι Νεοέλληνες. Παρακολουθώντας στενά τη νέα διαμάχη περί «Ελληνικότητας» αναρωτιέμαι έως πότε θα αρνούμαστε να δεχθούμε ότι δεν είμαστε το κέντρο του κόσμου. Κάποτε ο πρόεδρος της εθνικιστικής οργάνωσης «Ελληνισμός» Νεοκλής Καζάζης, μετά την επαίσχυντη ήττα του 1897, υπερασπιζόμενος με μύθους τα «εθνικά δίκαια», κατέληγε διατυπώνοντας την άποψη ότι «ο ελληνικός λαός εξαιρείται του νόμου της ακμής και της παρακμής» καθώς και όλων των άλλων νόμων της φύσης και της ιστορίας.

Το πώς έφτασαν τόσο πολλοί να πιστεύουν τέτοια ακραία πράγματα όμως απαιτεί ολόκληρο σύγγραμμα. Ακόμη και λόγιοι του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, για πολύ πρακτικούς λόγους, το 1820 τους έλεγαν πράγματα σαν αυτά: «Οι Έλληνες δεν υπόκειντο ούτε το πάλαι ούτε το νυν εις τους νόμους της φύσεως» (Βενιαμίν Λέσβιος, Μεταφυσική) ή ο Αθ. Ψαλίδας, που έλεγε ότι η φύση τοποθέτησε τους Έλληνες στην υψηλότερη βαθμίδα του ανθρώπινου γένους, «μετά δε τους Έλληνας… ήρχοντο οι Άγγελοι».

Από τότε όμως πέρασαν σχεδόν διακόσια χρόνια. Η νεοελληνική ιδεολογία είναι κυρίαρχη, με ανεξίτηλη τη σφραγίδα του «Ελληνοχριστιανισμού» κι έτσι και σήμερα διαβάζεις ή ακούς τις ίδιες υπερβολές, σε μια αποθέωση του ανορθολογισμού, στο παχύ έδαφος της νεοελληνικής αμάθειας και αγραμματοσύνης. Με τους σατιρικούς στίχους του Δ. Σολωμού «Σε βλέπω πάντα που κυλάς / Για πες μου, ψίχαλο, πού πας; / Πού πας ομπρός οπίσω; / – Τον κόσμο να φωτίσω!…» χλεύαζε ο Ιάκωβος Πολυλάς τα «φαντασιοκοπήματα» του εφευρέτη του όρου Σπυρίδωνος Ζαμπελίου, ο οποίος «τι άλλο κάνει παρά να ναναρίζη το έθνος με βλάσφημα παραμύθια;», καταλήγοντας ότι «εις ένα ποίημα του εφετεινού ποιητικού διαγωνισμού είδαμε την Ελλάδα συγκαθισμένην με τον Ύψιστον εις τη στιγμή της Δημιουργίας». Αλλά το περιούσιον έθνος προτιμά στην πλειονότητά του να πιστεύει αυτά τα παραμύθια. Ας θυμηθούμε μόνο ότι όταν η Δύση ήδη από 250 χρόνια ήξερε ότι η Γη κινούνταν γύρω από τον ήλιο εκδόθηκε το βιβλίο του αξιωματούχου της Εκκλησίας Σέργιου Μακραίου Τρόπαιον εκ της Ελλαδικής πανοπλίας κατά των οπαδών του Κοπερνίκου (1797). Τώρα όμως έχομε όχι απλώς το Γεωκεντρικό μοντέλο του κόσμου, αλλά το Ελληνοκεντρικό! Κέντρο του κόσμου είναι η «ανάδελφη» Ελλάς. Κι όλα ερμηνεύονται με την τύφλωση που προκαλεί η υπεροψία, διαβάζοντας έτσι και τον Διονύσιο Σολωμό κι όχι με τον τρόπο του Κωστή Παλαμά: «Παραγνωρίζουν αστείως τον Σολωμόν οι μη διαβλέποντες, υπό τον Έλληνα, τον Ευρωπαίον ποιητήν, τον διηνεκώς τηρούντα εστραμμένα τα βλέμματα προς την πνευματικήν της Δύσεως κίνησιν (…) Κι όταν ο Σολωμός ανακράζη: “Κλείσε μέσα σου την Ελλάδα, και θα αισθανθής να λαχταρίζη μέσα σου κάθε είδος μεγαλείου”, η κραυγή αύτη (…) προδίδει όχι τον ρήτορα των συλλαλητηρίων, αλλά, βαθύτερον του φιλοπάτριδος, τον  Ε υ ρ ω π α ί ο ν  ποιητήν, τον εμπνεόμενον και ένθουν εκ των καθολικών ιδεών…».

[*] Ο Μ. Βασιλάκης είναι αρθρογράφος και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, Η Μάστιγα του Θεού.

Advertisements

One Response to Ο ομφαλός της Γης

  1. Ο/Η ελληνομέτρης λέει:

    Αγαπητέ κύριε,
    στο παραπάνω πόνημά σας θέλω να διορθώσω ένα λάθος (φοβούμαι εσκεμμένο). Ο Αθ. Ψαλίδας δεν έχει πει: «μετά δε τους Έλληνας… ήρχοντο οι Άγγελοι», όπως γράφετε. Έχει πει μετά βεβαιότητος: «μετά δε τους Έλληνας… ήρχοντο οι Άγγλοι». Για ποιον λόγο, κύριε, κρύβετε την υπεροχήν της περιουσίου φυλής μας ακόμη και έναντι αυτής ταύτης της Γηραιάς Αλβιώνος. Μήπως σας έβαλε ο Μητσοτάκης να το κάμετε;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: